مطالعات اجتماعی قرآن

مطالعات اجتماعی قرآن

اهداف تربیتی همزیستی مسالمت‌آمیز از دیدگاه قرآن کریم با تأکید بر تفسیر المیزان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
عضو هیات علمی گروه علوم تربیتی فرهنگیان فارس
چکیده
از جمله مشکلاتی که امروزه دامن‌گیر جوامع مختلف ازجمله جوامع چند فرهنگی شده است، عدم توانایی افراد در همزیستی مسالمت‌آمیز با یکدیگر است که نمونه‌های متعدد کشمکش میان افراد و گروه‌های مختلف مؤید این اتفاق است. دین اسلام به‌عنوان کامل‌ترین دین برای دستیابی به این همزیستی مسالمت‌آمیز برنامه‌هایی دارد، بر این اساس هدف پژوهش حاضر دستیابی به اهداف تربیتی همزیستی مسالمت‌آمیز از منظر قرآن کریم است. از آنجا که تفاسیر متعددی از قرآن کریم وجود دارد تأکید این پژوهش بر تفسیر المیزان است. روش پژوهش تحلیل محتوا است و بر اساس آن محتوای تفسیر المیزان در جهت پاسخ به سؤال پژوهش مورد تحلیل کیفی قرارگرفته است. نتایج پژوهش به شش هدف تربیتی اشاره دارد که عبارت‌اند از: کسب شایستگی حضور در جمع، تحقق عدالت تربیتی، تحقق آزاداندیشی، پرورش سعه ی صدر و توانایی درک و پذیرش تفاوت‌ها، پرورش روحیه‌ی پذیرش همزیستی مسالمت‌آمیز و کسب توانایی اعتبارسنجی ارزش‌ها با معیار «عقل مبتنی بر شرع».
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The educational goals of peaceful coexistence from the perspective of the Holy Quran with an emphasis on the interpretation of "Al-Mizan"

نویسنده English

Salman Rezvankhah
Fars. Cfe
چکیده English

One of the problems that has plagued different societies, including multicultural societies, is the inability of people to coexist peacefully with each other, which is confirmed by numerous examples of conflict between people and different groups in families and intra-society and inter-society incompatibilities. Is. Islam, as the most perfect religion, has plans to achieve this peaceful coexistence; Based on this, the aim of the current research is to achieve the educational goals of peaceful coexistence from the perspective of the Holy Quran and emphasizing the interpretation of "Al-Mizan". The research method is content analysis, and based on that, the content of "Al-Mizan" commentary has been subjected to qualitative analysis in order to answer the research question. The research results point to six educational goals, which are: acquiring the ability to be present in the crowd, realizing educational justice, realizing free-thinking, cultivating the ability to understand and accept differences, cultivating the spirit of accepting peaceful coexistence, and acquiring the ability to validate values with the criterion of "reason" Based on Sharia".

کلیدواژه‌ها English

Educational Goals
Tafsir al-Mizan
Allameh Tabatabaei
Holy Quran
Peaceful coexistence
1. قرآن کریم. ترجمه محمدمهدی فولادوند.
2. ابن‌بابویه، محمد بن یعقوب(1368). من لایحضره الفقیه. ترجمه محمدجواد غفاری، تهران: نشر صدوق.
3. حاجی‌زاده، هانیه و کرمی، مرتضی(1393). «تحلیل برنامه‌ی درسی قصد شده و اجراشده‌ی دوره‌ی راهنمایی بر اساس مؤلفه‌های آموزش صلح یونسکو». پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، سال یازدهم، شماره‌ی 15، ص 92-109.
4. حجتی، محمدباقر و سلمان، بلال(1385). «همزیستی پیروان ادیان توحیدی از دیدگاه قرآن و روایات». پژوهش دینی، شماره‌ی 13، ص 29-50.
5. حق پناه، رضا(1388). «جنگ و صلح از منظر علامه طباطبایی». اندیشه، سال پانزدهم، شماره اول، ص 77-120.
6. دبیرخانه‌ی شورای عالی انقلاب فرهنگی(1390).  مبانی نظری تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران. تهران: انتشارات وزارت آموزش‌وپرورش.
7. ساروخانی، باقر(1378). روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
8. سیمبر، رضا و قربانی شیخ‌نشین، ارسلان(1389). اسلام‌گرایی در نظام بین‌الملل: رهیافت‌ها و رویکردها. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادقg.
9. شکوهی، غلامحسین(1368). مبانی و اصول آموزش‌وپرورش. مشهد:‌ آستان قدس رضوی.
10. صادق زاده، علیرضا(1388). طرح تدوین سند ملی آموزش‌وپرورش، گزارش تلفیق نتایج نظری(فلسفه تربیت). ویراست 11. تهران: وزارت آموزش‌وپرورش.
11. طباطبایی، محمدحسین(1361). اندیشه‌های بنیادین اسلام. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
12. طباطبایی، محمدحسین(1382). اسلام و انسان معاصر. قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه‌ی مدرسین حوزه‌ی علمیه‌ی قم.
13. طباطبایی، محمدحسین(1387). تعالیم اسلام. قم: بوستان کتاب.
14. طباطبایی، محمدحسین(1388). المیزان فی تفسیرالقرآن. ترجمه‌ی سید محمدباقر موسوی همدانی، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
15. فتحی واجارگاه، کوروش و اسلامی معصومه(1387). «بررسی میزان توجه به آموزش صلح در برنامه‌ی درسی دوره‌ی ابتدایی از دیدگاه متخصصان تعلیم و تربیت، کارشناسان برنامه‌ریزی درسی و معلمان دوره‌ی ابتدایی شهر تهران». نوآوری‌های پژوهشی، شماره‌ی 25، سال هفتم، ص 49-76.
16. فلاح نودهی، معصومه(1388). «بررسی مؤلفه‌های آموزش صلح یونسکو در اسناد و مدارک جمهوری اسلامی ایران (1383-85): سند چشم‌انداز بیست‌ساله‌ی ایران، اهداف کلی آموزش‌وپرورش ایران، اهداف دوره‌ی متوسطه». دانشور رفتار، سال شانزدهم، شماره‌ی 36، ص 55-68.
17. کلینی، یعقوب (1388ق). اصول کافی. ترجمه علی‌اکبر غفاری، تهران: دارالکتاب اسلامی.
18. مطهری، مرتضی (1361). پیرامون انقلاب اسلامی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
19. مطهری، مرتضی(1383). مجموعه آثار. تهران: صدرا.
20. هاشمی، سید جلال(1388). بررسی همزیستی مسالمت‌آمیز به مثابه‌ی هدفی تربیتی و بازتاب آن در کتاب‌های درسی مقطع متوسطه آموزش و پرورش ایران. پایان‌نامه‌ی دکتری، گروه فلسفه تعلیم و تربیت، دانشکده‌ی علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز.
21. Grau, Roser; García-Raga, Laura. (2017). Learning to Live Together: A Challenge for Schools Located in Contexts of Social Vulnerability, Journal of Peace Education, v14 n2 p137-154.
22. Herrera Torres, Lucía; Bravo Antonio, Iván. (2012). Predictive Value of Social Skills in Living Together at Primary School. Analysis in a Cultural Diversity Context, Journal of New Approaches in Educational Research, v1 n1 p13-21.
23. Martins-Salivan,Enrique. (2009).The media and the meeting of Cultures in pro of Cultureal Coexistence. Comunicar, vol 32 p 223-230.
24. Stone, P. (1996). The General Inquirer: Acomputer Approach to Content Analysis. Cambridge:Viking.

  • تاریخ دریافت 28 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 12 بهمن 1402
  • تاریخ پذیرش 12 بهمن 1402