مطالعات اجتماعی قرآن

مطالعات اجتماعی قرآن

تحلیل دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای (دام ظلّه)ّ دربارۀ «قول الزور» و نقد آراء مفسران دربارۀ آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت‌الله بروجردی (ره)، بروجرد، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته مطالعات قرآن و حدیث - گرایش معارف قرآن دانشگاه آیت‌‍الله بروجردی (ره)
چکیده
آیۀ شریفۀ «وَ اجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ» (حج/۳۰) از آیات پرمناقشــه در حوزه تفســیر اســت که مفســران فریقین دیدگاههــای متفاوت و متنوعی دربــارۀ معنای آن ارائه کردهاند. این مقاله با روش توصیفی - تحلیلی و با هدف تحلیل دیدگاه تفســیری آیــتالله خامنــه‌ای (دام ّ ظلــه) دربــارۀ ایــن آیــه و نقــد دیدگاه‌هــای مفسران فریقین نگاشته شده است. ابتدا معنای لغوی واژگان «قول» و «الزور» بررســی و ســپس ســه دیدگاه متنوع دربارۀ «قول زور» در سه نظریۀ کلی «قول باطــل»، «فعل باطل» و «باطل مطلق» مطرح شــده اســت. دیدگاه نخســت، قول زور را شامل دروغ، افترا و شهادت به ناحق می‌داند. دیدگاه دوم، آن را به رفتارهایی چون غنا و اعمال گمراه‌کننده تفسیر می‌کند. در این میان، دیدگاه ســوم کــه متعلق به آیتالله خامنه‌ای اســت، «قــول زور» را به مطلق باطل در گفتار، رفتار و اندیشه تفسیر میکند. این پژوهش با بررسی‌های مربوطه، نشان می‌دهد که دیدگاه سوم به دلیل برخورداری از اصول و قواعد تفسیری مهمی مانند «توجه به تاریخ گذاری روایات تفسیری آیه مربوطه،» «حجیت معنای لغوی،» توجه به قاعده «جری و تطبیق» و «سیاق» جامعتر و دقیقتر از سایر اقوال اســت؛ این تفســیر ناظــر به مبارزه بــا هرگونه انحراف از حــق در تمامی ساحت‌های زندگی فردی و اجتماعی است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analysis of Ayatollah Khamenei’s View on 'Qawl al-Zur' and Critique of the Commentators' Opinions Regarding It

نویسندگان English

Maryam Nazarbeighi 1
محسن فریادرس 1
Somayeh Cheloi 2
1 Assistant professor, Department of Quranic and Hadith Sciences, Faculty of Humanities, Ayatollah Boroujerdi University, Boroujerd, Iran
2 Master's student in Quranic Sciences and Hadith at Ayatollah Borujerdi University (RA)
چکیده English

The noble verse "وَ اجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ" (Hajj/30) is one of the most debated verses in the field of interpretation, with commentators from both Sunni and Shia traditions presenting diverse and varying views on its meaning. This article aims to analyze the interpretative perspective of Ayatollah Khamenei (may his shadow remain) on this verse and critique the views of commentators from both traditions. Initially, the literal meanings of the words "قول" (speech) and "الزور" (falsehood) are examined, followed by the presentation of three diverse perspectives on "قول زور" (false speech) under three general theories: "قول باطل" (false speech), "فعل باطل" (false action), and "باطل مطلق" (absolute falsehood). The first perspective considers قول زور to include lying, slander, and false testimony. The second perspective interprets it as behaviors such as singing (غنا) and misleading actions. Meanwhile, the third perspective, attributed to Ayatollah Khamenei, interprets "قول زور" as absolute falsehood in speech, behavior, and thought. This research, through its examinations, demonstrates that the third perspective is more comprehensive and accurate than other views, as it aligns more closely with Quranic and narrative foundations. This interpretation emphasizes the fight against any deviation from truth in all aspects of individual and social life.

کلیدواژه‌ها English

The Holy Quran
Ayatollah Khamenei
Commentators of Both Groups
Qawl al-Zur
Falsehood
Music
قرآن کریم.
1.       ابن عاشور، محمدطاهر.،(1420ق)، التحریر و التنویر، تونس: الدار التونسیه للنشر
2.       ابن فارس، أحمد. (1404ق). معجم مقاییس اللغة. بیروت: دار الفکر.
3.       آلوسی، محمود،(1415ق)، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم، بیروت: دارالکتب العلمیه.
4.       بابایی و دیگران، 1388، روش شناسی تفسیر قرآن، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، چاپ چهارم
5.       قمی، علی بن ابراهیم، (1404 ق)، تفسیر قمی، قم: دارالکتاب.
6.       حر عاملی، محمد بن حسن،(1414ق)، وسائل الشیعه، قم: موسسه آل البیت.
7.       حسن جبل، محمد، (2010 م)، دراسات فی اللغه و التفکیر، قاهره: دارالمعارف
8.       حویزی، عبدعلی بن جمعه، (1415 ق)، تفسیر نورالثقلین، قم: اسماعیلیان
9.       خامنه‌ای، سید علی،(1398ش)، غنا و موسیقی، تهران: موسسه فرهنگی-پژوهشی انقلاب اسلامی.
10.    راغب اصفهانی، حسین بن محمد، (1412ق)، المفردات فی غریب القرآن، دمشق: دارالقلم
11.    رضایی اصفهانی، محمدعلی(1387ش)، منطق تفسیر قرآن، قم، جامعه المصطفی العالمیه.
12.    زمخشری، محمود، (۱۴۰۷ق)، الکشاف عن حقایق التنزیل، بیروت: دار الکتاب العربی.
13.    طباطبایی، محمد حسین، 1417ق، المیزان فی تفسیر القرآن، قم:دفتر انتشارات اسلامی
14.    طبرسی، فضل بن حسن، (1372ش)، مجمع البیان فی تفسیر القرآن. تهران: ناصر خسرو.
15.    طبری، محمد بن جریر(1412ق)، جامع البیان عن تأویل آی القرآن. بیروت: دار المعرفة
16.    طوسی، محمد بن حسن،(1409ق)، التبیان فی تفسیر القرآن، قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
17.    عیاشی، محمد بن مسعود، (1380ق)، تفسیر العیاشی. تهران: المکتبة العلمیة الاسلامیة.
18.    فخر رازی، محمد بن عمر،(1420ق)، التفسیر الکبیر(مفاتیح الیب)، بیروت: دار إحیاء التراث العربی
19.    فضل‌الله، محمدحسین، (1419ق)، من وحی القرآن، بیروت: مکتبة الآداب.
20.    مصطفوی، حسن، (1368ش)، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
21.    مکارم شیرازی، ناصر، (1371 ش)،تفسیر نمونه. تهران: دار الکتب الإسلامیة
دوره 4، شماره 2
بهمن 1404
صفحه 90-105

  • تاریخ دریافت 10 مرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 12 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش 28 مهر 1404