مطالعات اجتماعی قرآن

مطالعات اجتماعی قرآن

الزامات قرآنی مقاومت فعال با تأکید بر دیدگاه امام خامنه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه فرهنگیان استان مازندران
2 دانشیار، گروه روابط بین‌الملل، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم، ایران.
چکیده
در این پژوهش الزامات قرآنی مقاومت فعال در اندیشه امام خامنه‌ای، تبیین شد. بر این اساس، هدف اصلی این تحقیق دست‌یابی به بایسته‌های قرآنی مقاومت فعال جهت تحقق بخشیدن به اهداف ملت ایران اسلامی و کاربست آن در میان امت اسلامی است. بدین منظور با استفاده از روش تحلیل مضمون و استخراج مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر و مشخص-کردن شبکه مضامین، مقاومت فعال با رویکرد قرآنی در اندیشه امام خامنه‌ای بررسی شد. با توجه به مضامین فراگیر مستخرج از مضامین سازمان‌دهنده و پایه؛ الزامات قیام‌لله، ایمان به نصرت الهی، عزت‌طلبی مسلمین، بازدارندگی مؤثر، مقاومت هوشمندانه، همگرا شدن و دشمن‌شناسی به عنوان الزامات قرآنی مقاومت فعال مشخص گردید. تبیین ارتباط میان مضامین فراگیر و مقاومت فعال و فهم همه جانبه آن می‌تواند به عنوان الزامات قرآنی نقشه راه کنشگری نیروهای مقاومت جهت تأثیرگذاری بر معادلات قدرت در منطقه و تأمین منافع امت اسلامی در برابر قدرت‌های مداخله‌گر خارجی باشد.



کلیدواژه‌ها: الزامات قرآنی، مقاومت فعال، امام خامنه‌ای، مضامین پایه و فراگیر، امت اسلامی.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Quranic requirements of active resistance with emphasis on Imam Khamenei's point of view

نویسندگان English

mohammadali sadeghzadeh 1
mohammad sotode 2
1 Farhangian University of Mazandaran Province
2 Associate Professor, Department of International Relations, Bagheral Uloom University, Qom, Iran
چکیده English

In this research, the Quranic requirements of active resistance in Imam Khamenei's thought were explained. Based on this, the main goal of this research is to achieve the Quranic requirements of active resistance in order to realize the goals of the Islamic nation of Iran and its application among the Islamic Ummah. For this purpose, by using the theme analysis method and extracting the basic, organizing and comprehensive themes and defining the network of themes, active resistance with a Quranic approach was investigated in Imam Khamenei's thought. According to the overarching themes extracted from the organizing and basic themes; The requirements of Qiyam-Allah, faith in divine help, seeking the honor of Muslims, effective deterrence, intelligent resistance, convergence and knowing the enemy were identified as the Quranic requirements of active resistance.Clarifying the connection between the comprehensive themes and active resistance and its comprehensive understanding can be the Quranic requirements of the action plan of the resistance forces in order to influence the power equations in the region and secure the interests of the Islamic Ummah against foreign intervening powers.

کلیدواژه‌ها English

Quranic requirements
active resistance
Imam Khamenei
basic and inclusive themes
Islamic Ummah
قرآن کریم.
1.   قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
2.  آجیلی، هادی (1389). صورت‌بندی گفتمان اسلامی در روابط بین‌الملل، چاپ اول، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
3.  افتخاری، اصغر (1400). مقاومت در اسلام؛ نظریه و الگو، چاپ دوم، تهران: انتشارات موسسه مطالعات اندیشه­ سازان نور. 
4.  افتخاری، اصغر و حکیمی، محمد (1399). «مختصات الگوی مقاومت اسلامی در منظومه فکری مقام معظم رهبری»، فصلنامه پژوهش‌های سیاست اسلامی، سال هشتم، شماره هیجدهم، صص 201 ـ 234.
5.  انصاری­ بارده، رضا و جاودانی­ مقدم، مهدی (1400). «مفهوم راهبرد مقاومت فعال در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران» فصلنامه راهبرد، سال 30، شماره 98، صص 101-127.
6.  اکبری، حسین (1396). تقابل گفتمان مقاومت و گفتمان نظام سلطه، جلد یکم، تهران: انتشارات دانشگاه جامع امام حسین(ع).
7.  پوستین­چی، زهره؛ متقی، ابراهیم (1390). «زبان سیاسی مقاومت اسلامی در سیاست بین­الملل»، فصلنامه پژوهش ­های روابط بین­ الملل، دوره نخست، شماره یکم، صص 97-129. 
8. حقیقت، سیدصادق (1386). مبانی، اصول و اهداف سیاست خارجی دولت اسلامی، چاپ دوم، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی. 
9. حیاتی، طاهره؛ حیاتی، محمدحسین (1401). «گستره جهاد تبیین در اندیشه دفاعی امام خامنه ­ای»، فصلنامه معرفت سیاسی، سال چهاردهم، شماره اول، پیاپی 27، صص 7-20.
10. دهقانی فیروزآبادی، سیدجلال (1392). سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، چاپ پنجم، تهران: سمت.
11. دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای؛ (http://farsi.khamenei.ir).
12. رئوفی ­نژاد، محمد (1394). نقش آموزه ­های اعتقادی و نظامی اسلام در دکترین عملیاتی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در هشت سال دفاع مقدس، چاپ اول، تهران: انتشارات نیلوفران.
13. رنجبرمحمدی؛ مصطفی؛ غفاری هشجین، زاهد؛ عیوضی، محمدرحیم (1399). «مؤلفه­ های قدرت هوشمند آیت­الله خامنه­ ای در قبال دشمنان محور مقاومت اسلامی»، فصلنامه علمی پژوهشنامه انقلاب اسلامی، سال دهم، شماره 35، صص 151-171.
14.  زاهدی­ تیر، اصغر (1400). مقاومت در قرآن با تأکید بر رویکرد اجتماعی، چاپ اول، قم: دفتر نشر معارف.
15. صباحی، مجتبی؛ محمدی، داود؛ جعفری­ فر، احسان (1401). «بررسی مبانی فکری راهبرد دفاعی از دیدگاه حضرت امام خامنه ­ای»، فصلنامه مطالعات دفاع مقدس، دوره 8، شماره 1، شماره پیاپی(28)، صص 111-132.
16. عابدی­ جعفری، حسن؛ تسلیمی، محمدسعید؛ فقیهی، ابوالحسن؛ شیخ ­زاده، محمد (1390). «تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده های کیفی»، فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی، سال پنجم، شماره دوم، شماره پیاپی 10، صص 151-198.
17. عباسی، مجید؛ محمودزاده، فاطمه (1401). «تحلیلی بر حمایت ایدئولوژیک ایران از محور مقاومت اسلامی در غرب آسیا»، فصلنامه علمی مطالعات دفاع مقدس، دوره 8، شماره 2، شماره پیاپی(30)، صص 115-134.
18.  فتحی، محمدجواد؛ عیوضی، محمدرحیم؛ پیرانی، شهره (1399). «جایگاه راهبرد بازدارندگی برون­ مرزی در منظومه دفاعی-امنیتی جمهوری اسلامی ایران در آسیای جنوب غربی»، فصلنامه سیاست جهانی، دوره نهم، شماره دوم، پیاپی 32، صص 265-303.
19. فاضلی، محمدرضا (1401). «تبیین الگوی جوان انقلابی در گام دوم انقلاب از دیدگاه مقام معظم رهبری»، فصلنامه مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، سال دهم، شماره دوره(پیاپی 22)، صص 293-313.
20. فتحی، یوسف (1401). «حج به مثابه سرمایه اجتماعی با تأکید بر پیام ­های آیت­الله خامنه ­ای به حجاج (1368-1400)، به روش تحلیل مضمون»، پژوهشنامه حج و زیارت، سال هفتم، شماره دوم، پیاپی 17، صص 141-177.
21. قاسمی، بهزاد (1399). «الگوی مقاومت اسلامی؛ مطالعه بیانات مقام معظم رهبری»، دوفصلنامه پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی دانشکده علوم انسانی اسلامی و قدرت نرم دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین(ع)، سال دهم، شماره 21، صص 171-202.
22.  قادری کنگاوری، روح­ اله (1398). مقاومت و دیپلماسی نهضتی؛ تحولات، فرصت­ ها و چالش ­ها، چاپ اول، تهران: انتشارات دانشگاه جامع امام حسین(ع).
23. مسلمی، حسین؛ بکائی، افشین؛ رضائی، عمار؛ کوچکیان، عباس؛ علی‌بخشی، عباس (1401). «بررسی اهمیت راهبردی محور مقاومت در اندیشه دفاعی امام خامنه ­ای (مدظله العالی)»، در مجموعه مقالات‌پذیرفته‌شده‌‌ اولین همایش بین‌المللی و پنجمین همایش ملی تبیین اندیشه دفاعی امام‌خامنه‌ای (مدظله‌العالی)، صص 1-22.
24. مطلبی، مسعود (1400). «دیپلماسی دفاعی ایران در گام دوم انقلاب اسلامی؛ اهداف، راهبردها و الزامات»، فصلنامه علمی مطالعات دفاع مقدس، دوره 7، شماره 2، شماره پیاپی(26)، صص 75-98.
25.  مهدوی ­اطهر، مهدی؛ امامی ­فر، حمید (1401). «کاربست دیپلماسی عمومی در عرصه مقاومت اسلامی از منظر امام خامنه ­ای»، فصلنامه معرفت سیاسی، سال چهادهم، شماره اول، پیاپی 27، صص 21-40.
26.  محمدی، محمدعلی (1399). «مؤلفه ­های نقش ­آفرین فرهنگ جهادی در تقویت مقاومت اسلامی در سپهر اندیشه آیت ­الله خامنه­ ای» فصلنامه پژوهش­ های انقلاب اسلامی، سال نهم، شماره پیاپی، 33، صص 91-111. 
27. محمودی­ رجا، سیدزکریا؛ باقری دولت ­آبادی، علی؛ راوش، بهنام (1397). «بررسی محور مقاومت و آینده نظام سلطه با استفاده از نظریه نظام جهانی»، فصلنامه مطالعات بیداری اسلامی، سال هفتم، شماره چهاردهم، صص 7-28.
28.  نگارش، حمید؛ جمالی ­زواره، زهره (1395). «راهبرد آمادگی در برابر دشمن در خوانش آیه شصت سوره انفال»، فصلنامه علوم سیاسی، سال نوزدهم، شماره هفتاد و پنجم، صص 103-121.

  • تاریخ دریافت 28 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 12 بهمن 1402
  • تاریخ پذیرش 12 بهمن 1402